Sõn Tinh - Thủy Tinh
 

Hùng Výõng thứ mýời tám có một ngýời con gái tên gọi là Mỵ Nýõng, sắc ðẹp tuyệt trần. Mỵ Nýõng ðýợc vua cha yêu thýõng rất mực. Nhà vua muốn kén cho nàng một ngýời chồng thật xứng ðáng.

Một hôm có hai chàng trai ðến, xin ra mắt nhà vua ðể cầu hôn. Một ngýời ở vùng núi Ba Vì, tuấn tú và tài giỏi khác thýờng: chỉ tay về phía ðông, phía ðông biến thành ðồng lúa xanh, chỉ tay về phía tây, phía tây mọc lên hàng dãy núi. Nhân dân trong vùng gọi chàng là Sõn Tinh. Còn một ngýời ở mãi tận miền biển Ðông tài giỏi cũng không kém: gọi gió, gió ðến, hò ma, ma tới - Chàng này tên gọi là Thủy Tinh.

Một ngýời là chúa của miền non cao, một ngýời là chúa của vùng nýớc thẳm, cả hai ðều xứng ðáng làm rể vua Hùng cả. Hùng Výõng bãn khoãn không biết nhận lời ai, từ chối ai. Nhà vua cho mời các quan lạc hầu vào bàn mà vẫn không tìm ðýợc kế hay. Cuối cùng, Hùng Výõng phán rằng:

   - Hai ngýời ðều vừa ý ta cả, nhýng ta chỉ có một ngýời con gái, biết gả cho ngýời nào? Ngày mai, nếu ai ðem ðồ sính lễ ðến ðây trýớc: một trãm ván cõm nếp, hai trãm nệp bánh chýng, voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, thì ðýợc rýớc dâu về.

Sáng sớm hôm sau, Sõn Tinh ðã ðem ðầy ðủ lễ vật ðến trýớc và ðýợc phép ðýa dâu về núi. Thủy Tinh ðến sau, không lấy ðýợc vợ, ðùng ðùng nổi giận, ðem quân ðuổi theo, một hai ðòi cýớp lại Mỵ Nýõng.

Thủy Tinh hô ma, gọi gió, làm thành dông bão ðùng ðùng rung chuyển cả ðất trời, dâng nýớc sông lên cuồn cuộn tiến ðánh Sõn Tinh. Nýớc ngập lúa, ngập ðồng rồi ngập nhà, ngập cửa.

Sõn Tinh không hề nao núng, dùng phép màu bốc từng quả ðồi, di từng dãy núi chặn ðứng dòng nýớc lũ. Nýớc dâng lên cao bao nhiêu, Sõn Tinh lại làm cho ðồi, núi mọc cao lên bấy nhiêu. Hai bên ðánh nhau ròng rã mấy tháng trời liền, cuối cùng Thủy Tinh ðuối sức phải rút quân về.

Từ ðó, oán ngày càng thêm nặng, thù ngày càng thêm sâu, không nãm nào Thủy Tinh không làm mýa làm bão, dâng nýớc lên ðánh Sõn Tinh và lần nào Thủy Tinh cũng thua, phải bỏ chạy.

Phù Ðổng Thiên Výõng



Vào ðời Hùng Výõng thứ sáu, thiên hạ bình yên; dân gian sống trong cảnh thái bình. Vua Hùng không triều cống nhà Ân bên Tàụ Thấy vậy, vua nhà Ân sai ngýời giả di tuần thú, tìm cách xâm chiếm nýớc Nam.

Hùng Výõng lo sợ, cho vời quần thần vào ðể hỏi mýu mẹo ðánh giặc ngoại xâm và giữ yên bờ cõị Có ngýời thýa với vua rằng:

- Bệ hạ nên kêu khấn với Long Quân ðể Ngài sai thiên týớng xuống giúp thì mới xong.

Vua nghe lời, lập ðàn chay trong ba ngày cầu khấn. Bỗng trời nổi cõn giông, sấm sét ầm ầm, mýa nhý trút nýớc. Rồi sau ðó, một cụ già cao lớn, tóc trắng râu bạc, ngồi ở một ngã ðýờng, vừa cýời vừa nói, ca hát múa maỵ Ai trông thấy cũng cho là lạ. Có ngýời tâu lên vuạ Vua thân hành ðến mời ông cụ ðến nõi làm ðàn chay, ðem cõm rýợu ra thiết ðãị Ông cụ không ãn và cũng không nói câu nàọ

Vua hỏi:

- Sắp có giặc phýõng Bắc xâm lãng nýớc Nam, xin cụ mách bảo sự thể thua ðýợc nhý thế nàỏ

Một hồi lâu, ông cụ mới nói:

- Ba nãm nữa, giặc Bắc sẽ kéo ðến ðâỵ Nhà vua nên tìm trong thiên hạ, cầu ngýời kỳ tài, thì mới phá ðýợc giặc. Khi phá ðýợc giặc thì vua nên chia ðất, phong týớc cho ngýời tạ Ðýợc vậy thì việc phá giặc không khó gì.

Nói xong, cụ già bay vụt lên Trời, biến mất.

Vua tuân lời, sai sứ ði khắp trong nýớc ðể tìm ngýời tài ra giúp nýớc. Bấy giờ, ở làng Phù Ðổng, huyện Võ Ninh (bây giờ là Võ Giàng), có một gia ðình nhà giàu, hai vợ chồng tuổi ngoài 60, sinh ðýợc một cậu con trai, ðã 3 tuổi mà chýa biết nói, chỉ nằm ngữa và không ngồi dậy ðýợc. Khi nghe sứ giả ðến làng truyền rao lời kêu gọi của nhà vua, tìm ngýời tài ra cứu nýớc, bà mẹ ðã nói giỡn với con rằng:

- Ðẻ ðýợc một chút con trai chỉ biết ãn uống, ðứng ngồi không ðýợc thì nói gì ðến ðánh giặc, ðể mà lãnh thýởng của nhà vua, ðền công cha mẹ nuôi dýỡng.

Sau khi nghe nói vậy, cậu con bật nói với mẹ gọi sứ giả ðến ðâỵ Bà mẹ lấy làm lạ, ðem chuyện kể cho những ngýời láng giềng. Láng giềng thấy lạ bèn khuyên cha mẹ cậu bé thử gọi sứ giả ðến xem saọ

Sứ giả ðến và thấy cậu bé mới hỏi:

- Tiểu nhi kia, gọi ta ðến ðể làm gì?

Tiểu nhi ngồi dậy, bảo với sứ giả:

- Sử giả hay mau trở về tâu với nhà vua hãy ðúc cho ta một con ngựa sắt cao 18 thýớc; một thanh kiếm dài 7 thýớc; và một cái nón sắt rồi ðem ðến cho tạ Ta sẽ ra trận, giặc thấy ta tự nhiên phải sợ mà chạỵ Có gì mà phải lỏ

Sứ giả mừng rỡ, trở về tâu với vuạ Nhà vua tỏ ra vui mừng bảo với quần thần rằng:

- Nãm ngoái ông cụ già ðã nói, quả nhiên là ðã có Long Výõng giúp ta, không còn hồ nghi gì nữa!

Vua lập tức sai thợ rèn ðúc ngựa, kiếm, mũ sắt ðể ðýa cho tiểu nhị Cha mẹ cậu bé lấy làm lo lắng, sợ con nói xằng rồi mang vạ cho cả nhà.

Tiểu nhi cýời lớn và nói:

- Cha mẹ cứ yên tâm và hãy kiếm rýợu thịt thật nhiều ðể con ãn. Chuyện ðánh giặc thì cha mẹ chớ lọ

Tiểu nhi mỗi ngày một lớn nhanh, ãn nhiềụ Gia ðình cậu tuy giàu có nhýng không ðủ gạo cho cậu ãn no, không ðủ vải ðể may áo quần. Xóm làng phải chung góp gạo vải với gia ðình ðể nuôi cậụ Bấy giờ cậu bé ðã trở thành to lớn, không thể nào ở trong nhà ðýợc nữa, bèn phải cất một ngôi nhà to ðể cho Ngài ở.

Khi giặc Ân kéo ðến núi Châu Sõn (thuộc huyện Tên Du), thì sứ giả ðem ngựa, kiếm và mũ sắt ðến trao cho Ngàị Ngài výõn vai ðứng lên, cao hõn hai trýợng, ngẩn mặt lên trời gầm lớn, rồi vung thanh kiếm quát lớn rằng:

- Ta là thiên týớng nhà Trời ðây!

Lập tức ðội mũ, nhảy lên ngựa phóng ðị Ngựa hét ra lửa và chạy nhý bay, chỉ chớp mắt ðã ðến chỗ ðóng quân của giặc. Theo sau là các quan quân tiến theo ra trận. Ngài xông vào trận ðánh giết một hồi gẫy mất kiếm. Ngài với lấy bụi tre bên vệ ðýờng ðể làm vũ khí. Ðám giặc Ân bị ðánh tan tác. Bọn giặc tranh nhau lạy phục xuống ðất, kêu rằng:

- Lạy Ngài, Ngài là thần týớng trên Trời, chúng tôi xin hàng.

Khi ðánh ðến núi Ninh Sóc thì giặc tan hết. Ngài cởi áo bào ðể lại và cýỡi ngựa bay lên Trờị Ðến bây giờ vẫn còn lại dấu ngýời và ngựa ở trên núị

Vua Hùng nhớ õn, phong làm Phù Ðổng Thiên Výõng và cho lập miếu thờ. Sau ðó vua cũng ban cho dân làng Phù Ðổng một trãm mẫu ruộng tự ðiền. Vua cũng ra lệnh bốn mùa phải cúng tế Thiên Výõng.

Giặc phýõng Bắc một phen kinh vía, không còn xâm phạm nýớc Nam nữạ Khắp nõi nghe chuyện cũng sợ và tỏ ra hòa hiếu với nýớc Nam.

Ðến ðời nhà Lý, vua gia phong làm Sung Thiên Thần Výõng. Bây giờ ngýời ta vẫn còn thờ Sung Thiên Thần Výõng ở làng Gióng, và týợng ðýợc tạc trên núi Vệ Linh. Mỗi nãm, dân chúng ở làng mở hội rất lớn. Những bụi tre Ngài nhổ lên ðánh giặc bây giờ thành rừng ở huyện Gia Bình, gọi là tre Ðằng Ngà. Chỗ con ngựa sắt thét ra lửa ðốt cháy một làng, bây giờ gọi là làng Cháỵ